URL nedir, URL ne demek ve parçaları nelerdir

URL, internetteki bir sayfanın, görselin ya da dosyanın adresidir. İngilizce Uniform Resource Locator ifadesinin kısaltmasıdır. Tarayıcının adres çubuğunda gördüğün https://dijital.link/blog/qr-kod-boyutu gibi bir adres bir URL'dir; tarayıcı bu adrese bakarak hangi sunucudan hangi içeriği isteyeceğini bilir.

Aşağıda URL'nin parçalarını örnekle, URL ile link ve alan adı arasındaki farkı, http ve https farkını, Türkçe karakterlerin adreste nasıl göründüğünü ve iyi bir URL'nin nasıl olması gerektiğini anlattık. Teknik bilgiler Mozilla'nın geliştirici belgelerinden, URL standardından (RFC 3986) ve Google Arama Merkezi'nden, 14 Ekim 2026 itibarıyla.

URL ne demek?

Mozilla'nın tanımına göre URL, internetteki benzersiz bir kaynağın adresidir ve tarayıcıların HTML sayfaları, görseller ve diğer dosyaları bulup getirmesini sağlayan temel yollardan biridir. Teorik olarak her geçerli URL tek bir kaynağı gösterir; ama içerik silinmiş ya da taşınmışsa aynı adres artık hiçbir şey açmayabilir. Adresi ve arkasındaki içeriği yönetmek sitenin sahibinin işidir.

Mozilla URL'yi posta adresine benzetir. Alan adı şehir gibidir, yol binayı, parametreler daire numarası gibi ek bilgileri, en sondaki parça ise mektubun asıl kime gideceğini anlatır.

URL'nin parçaları

Aşağıdaki örnek adresi parçalarına ayıralım.

https://www.ornekmagaza.com/urunler/ayakkabi?renk=siyah&beden=40#yorumlar

Sitelerin kendi içindeki bağlantılarda /urunler/ayakkabi gibi yalnız yoldan oluşan göreli adresler de kullanılır; tarayıcı bu adresi bulunduğun sitenin alan adıyla tamamlar.

Bir adresi bu şekilde parçalarına ayırmak istersen ücretsiz URL Çözümleyici aracını kullanabilirsin.

Kampanya linklerindeki parametreler

Sorgu parametrelerinin en bilinen kullanımlarından biri, reklam ve kampanya linklerine eklenen UTM etiketleridir. Örneğin adresin sonuna eklenen utm_source=instagram, o linkle gelen ziyaretlerin Google Analytics'te Instagram kaynağı altında raporlanmasını sağlar. Etiketi sen verdiğin için, linki başka bir yerde paylaşırsan o ziyaretler de Instagram olarak görünür. UTM etiketlerini nasıl yazacağını UTM parametreleri yazısında anlattık; etiketli adresi ücretsiz UTM link oluşturucu ile hazırlayabilirsin.

URL, link ve alan adı arasındaki fark

• Alan adı, sitenin adıdır; örneğin ornekmagaza.com. Tek başına sitenin hangi sayfasına gidileceğini söylemez.
• URL, belirli bir sayfanın ya da dosyanın tam adresidir; web adreslerinde alan adı da URL'nin bir parçasıdır.
• Link (bağlantı), bir URL'ye götüren tıklanabilir öğedir. Bir yazıdaki "buraya tıkla" ifadesinin arkasında bir URL durur. Günlük kullanımda link ve URL çoğu zaman aynı anlamda kullanılır.

http ile https farkı

Mozilla'ya göre web sayfalarında şema olarak https ya da onun güvenli olmayan sürümü http kullanılır. https ile açılan sayfada tarayıcı ile site arasındaki veri şifrelenir. Bu yüzden şifre ya da kişisel bilgi girdiğin sayfalarda adresin https ile başladığını kontrol et; bir linki paylaşırken de https sürümünü kullan. Ancak https yalnız bağlantının şifreli olduğunu gösterir, sitenin güvenilir olduğunu kanıtlamaz; dolandırıcı siteler de https kullanabilir. Alan adını her zaman ayrıca kontrol et.

Tarayıcılar mailto gibi başka şemaları da tanır. mailto ile başlayan bir adres sayfa açmak yerine e-posta uygulamasını açar.

Türkçe karakterler ve boşluklar URL'de nasıl görünür?

Google'a göre URL'de ASCII dışındaki karakterler yüzde kodlamasıyla yazılmalıdır. Türkçedeki ç, ğ, ı, ö, ş, ü gibi harfler ASCII dışında kaldığı için adres kopyalandığında yüzde işaretli kodlara dönüşebilir. Örneğin "çiçek" kelimesi adreste %C3%A7i%C3%A7ek olarak görünür. Boşluk ise ASCII karakteridir ama adreste doğrudan kullanılmadığı için genellikle %20 olarak yazılır.

• Bir adresi yüzde kodlamasına çevirmek için URL Kodlayıcı, kodlu bir adresi okunur hale getirmek için URL Çözücü aracını kullanabilirsin.
• Kendi sayfa adreslerinde Türkçe karakter yerine sade harfler kullanmak, adresin paylaşıldığında okunur kalmasını sağlar. Bir başlıktan sade bir adres üretmek için Slug Oluşturucu işine yarar.

URL büyük ve küçük harfe duyarlı mı?

URL standardına (RFC 3986) göre şema ve alan adı büyük ve küçük harfe duyarlı değildir; HTTP://WWW.ORNEK.COM ile http://www.ornek.com aynı adrestir. Adresin geri kalanı, yani yol ve parametreler ise kural olarak duyarlı kabul edilir ve nasıl davranacağı sunucuya bağlıdır. Bir adresi elle yazarken ya da paylaşırken harfleri olduğu gibi korumak en güvenli yoldur.

İyi bir URL nasıl olmalı?

Google Arama Merkezi'nin URL yapısı önerileri hem ziyaretçiler hem de arama motorları için geçerli.

• Açıklayıcı ol. Uzun kimlik numaraları yerine okunur kelimeler kullan; /urunler/ayakkabi, /index.php?id=8347 adresinden daha anlaşılırdır.
• Kitlenin dilini kullan. Türkçe konuşan ziyaretçiler için adreste Türkçe kelimeler kullan.
• Kelimeleri kısa çizgiyle ayır. Google kelimeler arasında alt çizgi (_) yerine kısa çizgi (-) kullanılmasını öneriyor.
• Parametreleri standart yaz. Anahtar ve değer çiftlerini eşittir işaretiyle, çiftleri & ile ayır.
• İçeriği # ile değiştirme. Google'a göre Google Arama genellikle URL parçalarını desteklemediği için sayfa içeriğini değiştirmek amacıyla # sonrasını kullanmamak gerekir.

Uzun bir URL nasıl kısaltılır?

Kampanya etiketleri, ürün filtreleri ya da paylaşım parametreleri eklendikçe adresler uzar; mesajda, kartvizitte ya da sunumda okunmaz hale gelir. Uzun bir URL'yi kısa link ile paylaşmak hem yer kazandırır hem de linkin kaç kez açıldığını görmeni sağlar.

1. Dijital Link'te Uzun Link alanına adresi yapıştır.
2. İstersen akılda kalan bir kısa ad yaz.
3. Linki Kısalt'a bas ve kısa linki kopyala.

Ücretsiz planda 50 kısa link oluşturabilirsin. Kısa linkin hedefini sonradan değiştirebilir, aynı linkten QR kod da üretebilirsin. Hedefini değiştireceğin kısa linkte ayarlardaki HTTP Durumu bölümünden 302 Geçici yönlendirme'yi seç ya da kodu Dinamik QR kod seçeneğiyle oluştur; varsayılan 301 yönlendirmeyi bazı tarayıcılar önbelleğe alır ve eski hedefi açmaya devam edebilir. Ayrıntılar link kısaltma sayfasında.

Ücretsiz hesap aç ve ilk kısa linkini oluştur

Bir URL'nin güvenli olup olmadığı nasıl anlaşılır?

• Alan adını dikkatle oku. Dolandırıcılar tanınmış markalara benzeyen alan adları kullanabilir. Adresin alan adı kısmını, yani https:// ile ilk eğik çizgi arasını kontrol et.
• Kısa linkin nereye gittiğine bak. Bir kısa linkin hangi adrese yönlendiğini açmadan görmek için URL Yönlendirme Kontrolü aracını kullanabilirsin; kısa linkleri açmanın başka yolları kısa link açma yazısında.
• Şüpheli adresi kontrol et. Ücretsiz Güvenli URL Kontrolü aracı bir adresi sorgulayıp güvenli ya da riskli olarak bildirildiğini gösterir; sonucu tek başına güvenlik garantisi sayma. Kısa linklerin güvenliği hakkında kısa link güvenli mi yazısına bakabilirsin.

Sık sorulan sorular