Kısa link tek başına ne güvenlidir ne tehlikelidir; yalnızca seni başka bir adrese yönlendirir. Risk, yönlendirme sırasında geçilen adreslere ve sonunda açılan sayfaya bağlıdır. Bu yüzden tanımadığın birinden gelen kısa linke dokunmadan önce nereye gittiğini kontrol etmek en doğru yoldur.
Aşağıda bir kısa linkin hedefini açmadan nasıl öğreneceğini, şüpheli bir sayfayı nasıl tanıyacağını ve kendi kısa linklerini paylaşırken güveni nasıl artıracağını anlattık.
Kısa link nasıl çalışır?
Bir kısa linke dokunduğunda tarayıcın önce kısa linki veren servise gider, servis de seni linkin hedefine yönlendirir. Hedef adres kısa linkte görünmez. Kötü niyetli biri bu yüzden zararlı bir sayfanın adresini kısa linkin arkasına saklayabilir. Aynı durum QR kodlar için de geçerlidir; QR kod da bir adresi gizler.
Kısa linkin nereye gittiğini açmadan öğrenme
- URL Yönlendirme Kontrolü. Dijital Link'in ücretsiz URL Yönlendirme Kontrolü aracına kısa linki yapıştırırsan aracın tespit edebildiği yönlendirmeleri, aradaki adresleri ve son adresi sırasıyla görürsün. Sayfa içindeki betiklerle yapılan ya da ziyaretçiye göre değişen yönlendirmeler her zaman görünmeyebilir. Linki kendi cihazında açmadan hedefini öğrenmiş olursun.
- Güvenli URL Kontrolü. Son adresi Güvenli URL Kontrolü aracında sorgulayabilirsin. Araç adreste bilinen bir tehdit kaydı olup olmadığını gösterir; aracın kendi açıklamasında da belirtildiği gibi sonucu tek başına güvenlik garantisi sayma.
- SSL Sertifikası Sorgulama. Hedef sitenin geçerli bir SSL sertifikası olup olmadığını SSL Sertifikası Sorgulama aracıyla görebilirsin. Sertifika sitenin şifreli bağlantı kullandığını gösterir, sitenin dürüst olduğunu göstermez.
Şüpheli bir sayfayı nasıl tanırsın?
- Adresteki marka adı yanlış yazılmış ya da fazladan harf, rakam veya tire içeriyor.
- Sayfa seni acele ettiriyor; "hesabın kapanacak", "ödülü hemen al" gibi baskı kuruyor.
- Bir kargo, banka ya da kamu kurumu gibi görünüp şifre, kart bilgisi ya da doğrulama kodu istiyor.
- Beklemediğin bir dosyayı indirmeni ya da bir uygulama kurmanı istiyor.
- Linki gönderen kişiyi tanımıyorsun ya da mesaj tanıdığın birinin her zamanki üslubuna benzemiyor.
Bu işaretlerden birini görürsen sayfaya bilgi girme, linki kapat. Bankandan ya da bir kurumdan geldiği söylenen mesajlarda linke tıklamak yerine kurumun uygulamasını ya da resmî sitesini kendin açarak kontrol et.
QR kodlarda aynı kural
Telefonun bir QR kodu okuttuğunda çoğu zaman adresi açmadan önce gösterir; dokunmadan önce adrese bak. Herkese açık yerlerdeki QR kodların üzerine başka bir kod yapıştırılmış olabilir. Okutma adımları QR kod nasıl okutulur yazısında.
Kendi kısa linklerinde güveni artırmak
Kısa link paylaşan bir işletmeysen, takipçilerinin linkine güvenmesi için yapabileceklerin var.
- Anlaşılır ad kullan. Rastgele harfler yerine linkin sonuna içeriği anlatan bir ad yaz, örneğin dijit.al/menu ya da diji.ly/kampanya.
- Markana uygun alan adı seç. Dijital Link'te ücretsiz planda kullanabileceğin 50 alan adı arasında restoran.bio ya da magaza.bio gibi işini anlatanlar var; ücretli planlarda kendi alan adını da bağlayabilirsin.
- Linki nerede paylaştığını belirt. "Menümüz bu linkte" gibi kısa bir açıklama, okuyanın neyle karşılaşacağını bilmesini sağlar.
- Eskimiş linkleri güncelle. Kampanya bittiğinde kısa linkin hedefini güncel bir sayfaya çevir; hata sayfasına giden linkler güveni zedeler.
Kısa link oluşturma adımları için link kısaltma sayfamıza bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Kısa linke tıklamak virüs bulaştırır mı?
Kısa linkin kendisi bir yönlendirmedir. Risk, linkin götürdüğü sayfada ya da o sayfadan indirdiğin dosyalardadır. Bazı zararlı sayfalar tarayıcıdaki ya da cihazdaki güvenlik açıklarını kullanmaya çalışabilir. Tarayıcını ve işletim sistemini güncel tutmak, tanımadığın linklerin hedefini önce yönlendirme kontrolü aracıyla öğrenmek ve beklemediğin dosyaları indirmemek riski azaltır.
Kısa linkin nereye gittiğini nasıl öğrenirim?
Linki URL Yönlendirme Kontrolü aracına yapıştırırsın; araç aradaki yönlendirmeleri ve son adresi gösterir. Adımlar kısa link açma yazısında.
Güvenli URL kontrolünde "güvenli" çıkan bir site kesin güvenli midir?
Hayır. Araç yalnızca bilinen bir tehdit kaydı olup olmadığını gösterir; sonuç "bilinen tehdit bulunmadı" anlamına gelir. Yeni açılmış ya da henüz bildirilmemiş zararlı sayfalar listede olmayabilir; sayfadaki işaretlere ayrıca dikkat et.
